Nad Odrą 6

Willa przy Nad Odrą 6 w 2019 r.

Historia powstania naszego Stowarzyszenia jest nierozłącznie związana z działaniami na rzecz ratowania stołczyńskich zabytkowych budynków. W 2019 r. na nasz wniosek ochroną konserwatorską objęty został budynek dawnego Domu Kultury Huty „Szczecin”, a wcześniej – kaplica baptystów.

Nie udało nam się uratować przed rozbiórką budynku dawnej dyrekcji Fabryki Union, później Superfosfatu, jednak gdy w 2020 r. okazało się, że na liście budynków do wyburzenia na Północy Szczecina, znalazła się willa właścicieli cegielni, rodziny Lindke, położonej przy ul. Nad Odrą 6, postanowiliśmy działać. W marcu 2020 r. wysłaliśmy pismo do Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków (WKZ) z wnioskiem o wpisanie budynku do Rejestru Zabytków, bowiem obiekt znajdował się już pod ochroną Miejskiego Konserwatora, ale taka ochrona nie dawała mu gwarancji na przetrwanie.

Willa przy Nad Odrą 6

Willa w latach 30. XX w.

Budynek ten został wybudowany w 1926 r. jako drugi dom rodziny Lindke, będącej właścicielem znajdującej się nieopodal cegielni (wpisanej do Rejestru Zabytków). Pierwszy dom został już wyburzony już kilka lat temu. Jest to dworek, który architektonicznie odbiega estetyką od zabudowy mieszkalnej w tej części osiedla. W tym momencie jest to w zasadzie ostatni cywilny obiekt związany z cegielnianą historią w tym miejscu.

Wniosek do WKZ

Willa zimą 2021 r.

Z uwagi na epidemię sprawa ciągnęła się długo. Jesienią dostaliśmy zaproszenie na obrady Wojewódzkiej Rady Ochrony Zabytków, na których miał zostać postawiony nasz wniosek. Rada, pomimo wielu głosów przychylnych niestety nie zarekomendowała go, więc WKZ wydało decyzję odmowną, kierując się założeniem, że willa jest chroniona wystarczająco dobrze w Miejscowym Planie Zagospodarowania Przestrzennego.

Odwołanie do MKiDN

Kolejnym krokiem, który w takiej sytuacji mogliśmy podjąć, było odwołanie do Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Niestety znowu przez kolejną falę epidemii procedowanie sprawy się przedłużyło. W międzyczasie ZBiLK wysiedlił już ostatnich lokatorów z willi, a okoliczni szabrownicy dokonali dzieła zniszczenia. Kiedy pojechaliśmy zobaczyć willę w styczniu 2021 r. w zasadzie nie było już czego ratować. Najcenniejsze z punktu widzenia WKZ drewniane elementy klatki schodowej zostały zdewastowane. Na stan willi staraliśmy się zwrócić uwagę podczas akcji Dispatchwork na Stołczynie, podczas której na Nad Odrą 6 zrobiliśmy kilka łat z LEGO.

Utracona szansa

W czerwcu br. dostaliśmy ostateczna decyzję od MKiDN o odrzuceniu naszego odwołania.

Na ten moment napisaliśmy pismo do MKZ z pytaniami o to, czy padła już decyzja o wyburzeniu willi, czy Gmina Miasto Szczecin jako właściciel, lub ZBiLK jako zarządca, zwrócił się już z pismem o zgodę na wyburzenie obiektu przy ul. Nad Odrą 6? Czy w związku z podkreślanym przez ZBiLK złym stanem zachowania obiektu została wydana taka zgoda? Czy w związku z jasnymi planami ZBIlKu w stosunku do obiektu, została już wykonana inwentaryzacja konserwatorska budynku? Zastanawiamy się czy wyburzenie jest możliwe przed zmianą MPZP, który zdaniem Wojewódzkiej Rady Ochrony Zabytków tak dobrze willę chronił. W naszym mniemaniu zostało tu popełnionych wiele przewinień: Miasto i ZBiLK, jako właściciel i zarządca zaniechali obowiązku remontu i zachowania oryginalnej struktury murowanej wpisanego w końcu na listę zabytków budynku (sic!); po wysiedleniu lokatorów budynek nie został w ogóle zabezpieczony przed dewastacją, przy pełnej świadomości (wyrażonej przez przedstawiciela ZBiLK podczas obrad Rady Ochrony Zabytków), że bez tego zostanie wypatroszona; przede wszystkim została złamana litera prawa względem ochrony budynku, jakiej podlegał z tytuły wpisu do Gminnej Ewidencji Zabytków oraz zapisów MPZP. Niestety to wszystko spowodowało, że budynku najpewniej nie uda się uratować, a mógłby być częścią większego postindustrialnego kompleksu turystycznego w naszym mieście, co wielokrotnie na spotkaniach z konserwatorami podkreślaliśmy. Tutaj jednak (znowu) naszym władzom zabrakło wyobraźni i dobrej woli.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s